maandag 23 november 2009
Voor veel ondernemers is de mogelijkheid om in de eigen bv een pensioen te kunnen opbouwen (het befaamde pensioen in eigen beheer) een belangrijke overweging om juist voor de rechtsvorm van de bv te kiezen. Aan de ene kant heeft men dan bij de bv een stevige aftrekpost te pakken, terwijl aan de andere kant het geld volledig ter vrije beschikking van de onderneming blijft staan. Weliswaar is er op papier voor de ondernemer een verplichting om te zijner tijd een (bij de pensioengerechtigde progressief belast) pensioen uit te keren, maar dat is van later zorg.
Op het moment dat de bv het pensioen zou gaan uitkeren (en dan ook nog zo mogelijk op een moment dat de bv stevige verliezen heeft opgelopen) zou het fiscaal aantrekkelijk kunnen zijn om afstand te doen van het pensioen. Afstand vindt plaats door de bv een brief te schrijven (ondertekend door de pensioengerechtigde en zijn of haar partner) met de mededeling dat afstand wordt gedaan van de opgebouwde pensioenrechten. Voor de pensioengerechtigde heeft dit als voordeel dat er geen inkomstenbelasting over dit pensioen betaald hoeft te worden, terwijl de pijn van het gemiste pensioen verzacht kan worden doordat de bv een (weliswaar met vennootschapsbelasting te treffen) bate ontvangt, doordat zij van haar pensioenverplichting wordt verlost.
De wetgever heeft deze gang van zaken echter voorzien en deze sluiproute afgesloten. Afstand doen van een pensioen is een belastbaar feit (fictieve afkoop), behoudens de situatie dat de aanspraak niet voor verwezenlijking vatbaar is. Oftewel: van een kale kip kun je niet plukken. Als het vermogen van een bv die een pensioen in eigen beheer opbouwt verloren is gegaan, kan de pensioengerechtigde naar z’n centen fluiten. Zijn of haar pensioen is op dat moment niet meer voor verwezenlijking vatbaar en daarom kan en mag er straffeloos afstand van gedaan worden. De vrijval van de voorziening levert de bv weliswaar winst op, maar die zal in (nagenoeg) alle gevallen wegvallen tegen de bestaande fiscaal compensabele verliezen. Het gedeelte van de winst dat niet kan worden gecompenseerd met verliezen, is als kwijtscheldingswinst vrijgesteld. Na deze exercitie kunnen alle betrokkenen verder gaan met een schone lei.