Als u met uw afnemers overeenkomt dat de gesloten overeenkomsten aan het eind van de overeengekomen periode automatisch worden verlengd, staat u mogelijk een belangrijke wijziging te wachten. Op 1 december 2011 treedt de Wet stilzwijgende verlenging en opzegtermijn bij lidmaatschappen, abonnementen en overige overeenkomsten (‘de Wet Van Dam’) in werking. Met die wet worden de mogelijkheden van stilzwijgende verlenging aanzienlijk beperkt. Kort gezegd kan de cliënt (consument) na een stilzwijgende verlenging de overeenkomst (of het abonnement) steeds op elk door hem gewenst moment opzeggen met in achtneming van een opzegtermijn van een maand.
Zwarte lijst
Met de inwerkingtreding van deze wet worden namelijk een aantal bedingen toegevoegd aan de zogenaamde zwarte lijst. Kort gezegd is dit een lijst van bedingen die bij gebruik in overeenkomsten met consumenten door de consument kunnen worden vernietigd, omdat zij onredelijk bezwarend zijn. Aan deze lijst van – met name door de consument te vernietigen – bedingen is allereerst toegevoegd:
Een beding dat een overeenkomst tot het geregeld leveren van zaken (waaronder elektriciteit) of diensten aan het einde van de overeengekomen periode stilzwijgend wordt verlengd. Een dergelijk beding van stilzwijgende verlening is slechts niet vernietigbaar als de wederpartij de mogelijkheid wordt geboden om een stilzwijgend verlengde overeenkomst op elk door hem gewenst moment op te zeggen met inachtneming van een opzegtermijn van maximaal een maand.
Duidelijk zal zijn dat één en ander grote gevolgen kan hebben voor branches waar stilzwijgende verlenging niet ongebruikelijk is. Een stilzwijgende verlenging van een abonnement bij de sportschool zonder de consument de mogelijkheid te laten de overeenkomst op elk gewenst moment op te zeggen met een termijn van een maand, is onder de nieuwe regeling immers gemakkelijk aan te vechten.
Uitgevers van kranten en tijdschriften
Aan uitgevers van kranten en tijdschriften is echter meer ruimte gelaten. Ter zake wordt aan de zwarte lijst toegevoegd:
Een beding dat maakt dat een abonnement stilzwijgend wordt verlengd met een periode meer dan drie maanden.
Een beding ingevolge welke een abonnement stilzwijgend voor onbepaalde tijd wordt verlengd als daarbij niet de mogelijkheid wordt geboden het abonnement steeds op te zeggen met in achtneming van een opzegtermijn van een maand.
Alleen voor consumenten?
Doordat deze bedingen zijn toegevoegd aan de zwarte lijst van bedingen, die vernietigd kunnen worden als zij gebruikt worden in overeenkomsten met consumenten, zijn de gewijzigde regels niet direct van toepassing bij overeenkomsten tussen bedrijven. Maar het is niet uitgesloten dat ook bedrijven die geconfronteerd worden met stilzwijgende verlenging van een contract via de algemene toets of een beding in algemene voorwaarden onredelijk bezwarend is profijt kunnen hebben van de nieuwe regeling.
Grijze lijst
Voor aanbieders van meerjarige contracten verandert er na 1 december 2011 ook het een en ander. Dit komt omdat ook de grijze lijst (lijst van bedingen waarvan vermoed wordt dat ze onredelijk bezwarend zijn) is uitgebreid. Meerjarige overeenkomsten, die niet na een jaar kunnen worden opgezegd met inachtneming van een opzegtermijn van maximaal één maand, worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn.
Toch betekent dit niet, dat een cliënt – die een dergelijke meerjarige overeenkomst is aangegaan – die na een jaar zondermeer kan opzeggen. Als de aanbieder kan onderbouwen waarom het in de gegeven omstandigheden niet onredelijk is om de cliënt aan het meerjarige contract te houden, blijft de overeenkomst in stand.
Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel is het volgende voorbeeld gegeven:
“Indien de consument in ruil voor het aangaan van een meerjarig contract een fikse korting heeft ontvangen of een cadeau, dan lijkt het redelijk de consument aan zijn meerjarig contract te houden, of bijvoorbeeld een vergoeding te eisen voor het eerder opzeggen van het contract. Als de klant bijvoorbeeld een mobiele telefoon cadeau krijgt bij een tweejarig abonnement, is het niet onredelijk dat een aanbieder de consument niet de mogelijkheid biedt zijn contract al na een jaar te kunnen opzeggen of dat een aanbieder een vergoeding vraagt voor een vroegtijdige opzegging.”
Tenslotte mag de opzegtermijn voor de wederpartij – zonder goede reden - niet langer zijn dan die voor de aanbieder zelf geldt. Als hoofdregel geldt voor alle overeenkomsten – behoudens enkele uitzonderingen – een opzegtermijn van maximaal één maand.
Algemene voorwaarden aanpassen?
De nieuwe regels maken dat u uw algemene voorwaarden tegen het licht moet houden. Heeft u stilzwijgende verlenging in uw algemene voorwaarden opgenomen? Dan is het raadzaam dit te (laten) bekijken en – indien noodzakelijk – aan te (laten) passen. Bij vragen over de nieuwe wet kunt u uiteraard contact opnemen met één van de bedrijfsjuridisch adviseurs van GIBO Groep / Flynth.